FIP Hastalığı Nedir?

Kedilerin enfeksiyöz peritonitisi, (Feline infectious peritonitis yani FIP), evcil kedilerde daha fazla görülen ve kedilerin bağışıklık sistemini etkileyen kedi koronavirüsü adı verilen enfeksiyon hastalığıdır. 

FIP hastalığı, her yaştan kedide görülür fakat yoğunlukla 2 yaşından küçük kedilerde görülür. Hastalık kedilerin bağışıklık sistemine doğrudan etki ettiği için küçük yaştaki kedilerde daha fazla görülür. 

FIP sadece kedilerde görülen ölümcül ve tedavisi olmayan bir hastalıktır. Fazla kedinin bir arada bakılan kediler genellikle FelineCoronavirüs’e karşı antikor geliştirirken, tek başına bakılan kedilerde ise ancak %40’ında bu antikor gözlemlenmiştir. 

Dipnot olarak, FIP hastalığının diğer cins hayvanlara ve insanlara geçtiğine dair hiçbir bulgu yoktur.  Fakat kedigiller arasında bu hastalık bulaşıcıdır. 

Fip Hastalığı

FIP Hastalığı Nasıl Bulaşır?

FIP hastalığına neden olan virüs dışkı yoluyla vücuttan atılır ve ortamda birkaç gün veya birkaç hafta hayatta kalabilir. Herhangi bir yalama yoluyla da vücut içerisine girebilir. Kedilerin yarısı bu virüsle hayatları boyunca en az bir kez karşılaşırlar. Virüs 4-6 hafta boyunca vücut içerisinde kalabilir.

Vücuda giren virüs kedileri her zaman hasta etmeyebilir. Bazı kediler ömür boyu taşıyıcı olarak hayatlarına devam ederler ve dışkılarından virüsü diğer kedilere bulaştırabilir. Bazı kedilerde güçlü bir bağışıklık sistemi geliştirerek hiçbir belirti göstermeden enfeksiyondan korunabilir. Bazı kedilerde ise virüsü ortadan kaldıramadığı için belirtiler göstererek virüsü ortadan kaldırmaya çalışabilir. 

FIP Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

Kedi koronavirüsü çok yaygındır ve erken belirtileri değişebilmektedir. Kedilerin hangi FIP türüne yakalandıklarına göre ilerki aşamalarında belirtiler değişebilir. 

 FIP hastalığı erken belirtileri;

  • Sıklıkla yükselen ve düşen ateş,
  • İştahsızlık
  • Enerji kaybı
  • Hafif ishal
  • Denge sorunları
  • Karın ve göğüs bölgesinin şişmesi
  • Mutsuz bir surat ifadesi
  • Görme sorunları ve gözde sulanma

FIP hastalığın iki ana formu ıslak ve kuru olarak bilinmektedir. Birçok kedi bu iki türün karışımına sahip olabilir. 

Islak Form (Efuziv FIP)

Islak Form FIP’te, karın boşluğunda veya göğüs boşluğunda yoğun bir sıvı birikimi mevcuttur. Damarlara zarar vermesi ve iltihaplanması neden olmasıyla karın ve göğüs boşluğunda sıvı birikir. 

Biriken sıvı yüksek oranda protein içerdiği için açık sarımsı renktedir. Eğer kedinizde herhangi bir karaciğer hastalığı varsa aynı sıvı birikmesi görülebilir. Islak form görülen kediler de hastalık daha rahatsız geçebilir ve genellikle diğer forma göre daha öldürücüdür. 

Islak Form

Kuru Form (Non Efuviz FIP)

Kuru form, vücuttaki birçok organ ve damarları çevreleyen ıslak forma göre çok daha yavaş ilerleyen ve fark edilmesi zor olan versiyonudur. Kuru formun genel belirtileri;

  • İştahsızlık,
  • Kilo kaybı,
  • Tüy renginde değişim,
  • Burun renginin açılması,
  • Titrek ve kararsız yürüyüş,
  • Gözlerde kanama,

gibi belirtileri görülebilmektedir. 

Belirtiler yavaş geliştiği için bu hastalığa tanı koymak çok zordur. Vakaların yaklaşık %30’unda gözleri ve yine %30’unda beyni etki etmektedir. Ancak karaciğer, böbrekler, akciğer ve cilt  olmak üzere de vücudun farklı bölümlerini de etkileyebilir. 

FIP vakasında belirtiler bir kez başladığında zamanla giderek kötüleşme eğilimindedir ve çoğu durumda hastalık hızla yayılır. 

FIP Hastalığı Nasıl Teşhis Edilir?

FIP hastalığında basit bir kan testi ile virüsü veya hastalığı tanımlamak mümkün değildir. FIP başa çıkılması zor bir hastalık olarak tanımlanmakta ve aşağıdaki durumlar kedinizde bulunuyorsa hastalığın bulunduğunu varsayabilirsiniz;

  • Yapılan kan testinde düşük sayıda Lenfopeni veya çok yüksek sayıda beyaz kan hücresi Nötrofili bulunması,
  • Kanda yüksek protein konsantrasyonu bulunması,
  • Diş etlerinde veya gözlerde gözle görülür sararma olması,
  • Genç kediler veya bir ev veya barınak içerisinde toplu halde yaşayan kediler risk grubundadır,
  • Yüksek karaciğer enzimleri (ALT,ATP)

Bu anormalliklerin çoğu erken aşamada görülmeyebilir ve başka hastalıklarda da ortaya çıkabilmektedir. 

FIP hastalığının tanısını doğrulayabilmek için dokulardan alınan biyopsi testidir. Hasarlı dokuları içinde varlığını gösterecek olan virüsün “immünohistokimya” tekniği ile doğrulanması mümkündür. Fakat bu hastalıkta her zaman cerrahi uygulama yapamayacak kadar kedilerin hasta olma ihtimali var ve tanı sadece ölüm sonrasında yapılabilir. 

FIP Tedavisi Nasıl Yapılır?

FIP hastalığının kesin bir tedavisi yoktur ve çoğu durumda tedavi edilemez, aynı zamanda da ölümcül bir hastalıktır. Çoğu durumda hasta kedilere bağışıklıklarını güçlendirecek; sıvı tedavisi, iltihap önleyici ilaçlar, vitem kürleri, antibiyotik desteği gibi belirtileri hafifletici ilaçlar verilmektedir. 

Vetclass Veteriner Kliniğinin Fip Hastalığına karşı kullandığı ilaç hastalık üzerinde %80’den fazla başarı sağladığını göstermektedir.

FIP Hastalığı Nasıl Önlenir?

Damızlık yapılan ortamda FIP hastalığı salya ve dışkı ile bulaştığı için ortamın temizliği çok önemlidir.  Koronavirüsü ile karşılaşılmaması için yetiştirme çiftliklerinde; mama kaplarının, kedi kumlarının ve ortamın temiz tutulması gerekmektedir. 

Aynı zamanda enfeksiyon riskini ortadan kaldırmak için evde beşten az kedi tutarak riski en aza indirebilirsiniz. FIP’e karşı aynı zamanda Pfizer’in geliştirdiği ve 16. aydan itibaren kullanılabilen %60 oranda koruyucu bir aşı bulunmaktadır. 

FIP risklerini en aza indirmek için;

  • Büyük kedi gruplarını beslemekten ve aynı anda ev içerisinde beş kediden fazlasını beslemekten kaçının,
  • Kedilerinizi küçük izole gruplar halinde tutmaya özen gösterin (ideal olarak her grupta dört kedi olacak şekilde)
  • Düzenli olarak yemek kaplarını ve kumlarını düzenleyin,
  • Kedilerinizi stresli ortamdan uzak tutun ve hijyen bakımlarına dikkat edin

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir